SPECIJAL

David Bowie – Kameleon pop kulture

specijal-bowie-kameleon-pop-kulture-hardwired
Written by Hardwired Crew

Početkom 2016. godine, tačnije 10. januara, David Bowie je otišao u večnost. Bio je pevač, kompozitor, tekstopisac, producent, slikar, glumac, inovator, ikona pop kulture i najpoznatiji kameleon rock muzike. U karijeri koja je trajala više od pola veka Bowie je uspešno pronalazio načine da istovremeno oduševi i šokira svojim avangardnim pristupom muzici i modi kojim je pomerao granice prihvatljivog ponašanja i poimanja umetničkog izraza.

Davy Jones

Rođen je kao David Robert Jones 8. januara 1947. godine u Brikstonu. Odrastao je u predgrađu Londona i kao tinejdžer je težio ka tome da postane monah. Međutim, odrastanje ga je odvelo u potpuno drugačijem smeru pa je mladi David ubrzo upisao studije muzike, konstantno vežbajući jazz na svom plastičnom saksofonu. Svestan činjenice da nosi identično ime kao i pevač popularnog benda Monkees, odlučuje da se „prekrsti“ u Bowie, inspirisan specifičnim nožem nazvanim po američkom vojniku iz devetnaestog veka – Jim Bowie. Kasnije je objasnio da je kao šesnaestogodišnjak dosta razmišljao o životu i da je taj nož za njega simbolično predstavljao način da „preseče laži i dođe do istine“. Da li je mladi Bowie sanjao o tome da će kasnije imati još dosta različitih ličnosti i da će u skladu sa tim menjati i svoj imidž do granica neprepoznatljivosti?

 „The name Bowie just appealed to me when I was younger.
I was into a kind of heavy philosophy thing when I was 16 years old,
and I wanted a truism about cutting through the lies and all that.“

Major Tom

Major Tom je fiktivni astronaut koji komunicira sa Kontrolnom Stanicom opisujući svoj boravak u svemiru „sedeći u limenoj konzervi daleko iznad sveta“ sve dok ne prekine vezu i otplovi zauvek u beskonačnost. Stvoren je za album „Space Oddity“ 1969. godine, iste godine kada je zabeleženo prvo sletanje na Mesec. Ovaj lik je dosta doprineo tome da ga svet prepozna kao solo umetnika, a samo je poslužio kao uvertira Bowie-eve povezanosti sa zvezdama, što je kasnije postalo jedan od njegovih zaštitinih znakova. Major Tom se kasnije pojavio i u spotu za pesmu „Ashes To Ashes“ i lik je koji se neprestano provlači kroz njegovu karijeru, a Bowie ga je simbolično opisao kao „narkomana koji dostiže nebeske visine ali neprestano pada na samo dno“.

Ziggy Stardust

Verovatno njegov najznačajniji alter ego, biseksualni glam rock vanzemaljac, stvoren je 1972. godine uporedo sa konceptualnim albumom „Ziggy Stardust and the Spiders from Mars“. Bowie je bio inspirisan muzičkim autsajderom šezdesetih, zvanim Legendary Stardust Cowboy. Ziggy-ja je opisao kao spoj naučnofantastičnog rock-a i japanskog pozorišta, dodavši da u to vreme niko nije mogao ni da zamisli tako ekscentričnu pojavu koja je izazvala burne reakcije. Ziggy je obeležio čitavu epohu rokenrola, a androgeni Bowie je prvi put pokazao svoju sposobnost da iznese mnoštvo likova. Izjave o svom seksualnom opredeljenju je menjao kao i raspoloženja, praveći sebi odličan marketing, a sve to je njegov album dovelo do samog vrha i osam miliona prodatih kopija.

„I surrounded myself with people who indulged my ego.
They treated me as though I was Ziggy Stardust or one of my characters,
never realising that David Jones might be behind it.“

 Aladdin Sane

Prva asocijacija na Bowie-ja je upravo ova ličnost crvene kose, koja na prvi pogled, podseća na Ziggy-ja sa munjom koja se proteže preko celog lica. Aladdin Sane zapravo i jeste nastavak priče o ovom vanzemaljcu, a Bowie je objasnio da je bio inspirisan njegovim odlaskom u Ameriku odnosno američkom turnejom. Godinu dana kasnije, 1973. nastaje ova persona, a istina o njoj je tek kasnije obelodanjena. Naime, Bowie-jevom starijem bratu Teriju je te godine dijagnostikovana šizofrenija koja je i predstavljena gromom na licu, a ime Aladdin Sane je ustvari igra reči „a lad insane“.

Halloween Jack

Glavni junak njegovog osmog studijskog albuma „Diamond Dogs“ iz 1974. godine bio je Halloween Jack, „a real cool cat“ koji živi u gradu koji se raspada. Ceo album predstavlja postapokaliptičnu sliku budućnosti iz Bowie-jevog ugla, inspirisanu romanom „1984“ George-a Orwell-a. Na prvi pogled sličan Ziggy-ju a opet drugačiji, sa povezom preko oka i visokim platformama, ovaj buntovnik je kasnije poslužio kao uzor mnogim začetnicima punk kulture.

The Thin White Duke

Ovaj „vojvoda“ deluje kao običan, konzervativno obučen čovek a ustvari je njegov najmračniji alter ego. Rođen je 1976. godine tokom rada na albumu „Station To Station“ i inspirisan je ulogom Thomas Jerome Newton-a koju je Bowie imao u filmu „The Man Who Fell To Earth“ kojeg je opisao kao „Arijevca i fašistu“. U ovom periodu života Bowie se prepustio uživanju kokaina, a pored droge konzumirao je samo crvenu papriku i mleko i navodno se uopšte ne seća snimanja gore pomenutog albuma.

“A very Aryan, fascist-type; a would-be romantic with absolutely no emotion at all but who spouted a lot of neo-romance.” 

 Jareth The Goblin King

Pored toga što je stvarao svoje likove, David Bowie je uspevao da dočara i druge pa su poznata njegova ostvarenja na velikom platnu i na daskama koje život znače. Najupečatljiviju filmsku ulogu ostvario je likom Jareth The Goblin King-a u filmu „Labyrinth“ snimljenom 1986. godine. U ovome mu je pomogla perika koju je nosio i koja ga je transformisala u misterioznog kralja koji je fascinirao glavnu glumicu i gledaoce, a scena „Magic Dance“ predstavlja jednu od kultnih sve do danas.

John Merrick (Elephant Man)

Brodvejska predstava koja je obeležila njegovu glumačku karijeru bila je „The Elephant Man“ u kojoj je Bowie dobio veoma težak zadatak, da dočara lik John-a Merrick-a, čoveka koji je imao fizičke nedostatke. Izvođenje je bilo maestralno dobro jer je Bowie ulozi dao karakterističnu notu, a rasprodatoj predstavi su prisustvovali Andy Warhol, John Lennon i Yoko Ono.

Ni ostala pojavljivanja David-a Bowie-a na filmskom platnu nisu ostala nezapažena, a najsvežija u našem sećanju je svakako uloga Nikole Tesle u filmu „The Prestige“ iz 2006. godine.

Piše Aleksandra Prodanović

O autoru

Hardwired Crew